Jef Geeraerts – Gangreen I – Black Venus

“Goed en Kwaad hadden nooit bestaan, de taal werd opnieuw kreet” schrijft Jef Geeraerts ergens in dit eerste deel van zijn Gangreen-cyclus. Hij beschrijft in dit boek de ontsnapping van een blanke man uit de verstikkende (seksuele) moraal van het katholieke Vlaanderen (en bij wijze van import & kolonialisme het Kongo van de ‘paterkes’ ). Geeraerts wil ontaarde boeken schrijven, die “de vracht van eeuwen geestelijke slavernij eindelijk kwijt raken!”. Retrospectief kijkt hij terug, “God in de hemel, het is nu al 1967 en wat ik hier ga vertellen gebeurde heel in het begin van die heidense, heilige periode, in het jaar 1955, het jaar van de basalten maagd ha”.

Rik Pinxten over teksten, onderwijs, kunst & identiteit

Rik Pinxten’s bezwaar tegen de textualisering van het onderwijs (“Het onderwijsbeleid in de rijke landen verheldert hoe we op een afstandelijke weg van kennis-is-informatie zitten. We leren over de wereld enkel uit boeken en media” (Pinxten 2003: 15)) leek me allereerst om te slaan in een verheerlijking van de “directe ervaring”. We leren volgens hem de wereld kennen via “taal en teksten, niet langer door ervaringen” (14).

Rik Pinxten over steden & cultuur

Cultuurfilosoof Rik Pinxten merkt op dat het falen van democraten t.a.z. van het opkomende extreem-rechtse discours ligt in hun minimieme aandacht “voor cultuur in een moderne staat, en deels omdat diezelfde democraten lang blind bleven voor de problemen van de verstedelijking” (Pinxten 2003: 10). Allereerst kan “een rechtvaardige en duurzame samenleving [...] alleen maar mee bewerkstelligd worden door de mens als cultuurwezen en vooral als cultuurmaker hoger te waarderen” (Pinxten 2003: 11). En laat die cultuur nu eens bovenal stedelijk zijn: “Stedelijkheid en cultuur, we kunnen er niet buiten.” (17) (Ook: “Het socio-artistieke werk hoeft niet beperkt te zijn tot de stadscontext, maar het is dat in de praktijk wel.” (60)). Kort gezegd stedelijkheid moet “voor elk beleid in en buiten het Westen een hoofdthema worden.” (109). Zie verder p. 109-123 in Pinxten 2003. Cultuur staat, volgens Pinxten, terecht gelijk aan “multicultuur in verstedelijkte contexten” (166)

Gilles Deleuze over onderwijs & globalizatie

De Franse filosoof Gilles Deleuze (1925-1995) merkte in een kort, maar daarom niet minder belangrijk artikel op dat we op het einde van de 20ste eeuw van de disciplinaire samenleving (zie Michel Foucault) overgegaan zijn naar een controlemaatschappij. Hij wil komen tot “[a] better understanding of what is meant by the crisis of the institutions [door de implementatie van controle], which is to say, the progressive and dispersed installation of a new system of domination.”. Dit heeft grote gevolgen voor instituties als het onderwijs.